» Monument

Wat is dit?

Foto Praktisch alle nog bestaande molens zijn een monument en vallen onder de Monumentenzorg. Dat brengt naast (financiele) ondersteuning ook de nodige plichten met zich mee.

In Nederland kunnen we bogen op een lange traditie om belangrijke culturele objecten te behoeden voor verval en ze te bewaren voor het nageslacht. We kunnen immers onze huidige tijd niet begrijpen zonder kennis van voorafgaande perioden. En materiële resten uit het verleden dragen bij aan de ervaring, aan het voelen hoe het vroeger was. Deze historische objecten rekenen we al gauw tot onze monumenten, of het nu om kerken, kastelen, woonhuizen of molens gaat. Maar hoe bepalen we nu wat monumentaal is?
De hoofdstroming binnen de monumentenzorg baseert zich nog steeds op de negentiende-eeuwse definitie van het gebouwde erfgoed: monumenten van geschiedenis en kunst. We vinden dat ook terug in de Monumentenwet, waar een rijksmonument van algemeen belang wordt geacht vanwege de schoonheid, betekenis voor de wetenschap of de grote cultuurhistorische waarde. Vooral het begrip 'schoonheid' wijst op verschillen in kunst- en architectuurhistorische waarden, waardoor onderscheid gemaakt kan worden tussen objecten. Niet alle woonhuizen, kerken, landgoederen e.d. staan hierdoor op de monumentenlijst.
Bij molens is dat anders. Eigenlijk zijn alle complete molens bij de wording van de Monumentenwet in 1961 op de lijst geplaatst. Onderscheid naar kunsthistorische waarde werd niet gemaakt en dat kan ook niet. Molens werden niet gebouwd vanwege hun schoonheid of omdat de eigenaar zich hiermee kon onderscheiden. Molens werden als werktuig gebouwd en er was niets moois aan. Met uitzondering misschien van de molenbaard, waar de molenmaker zich in kon onderscheiden. De beleving van molens was ook niet positief, men vond ze gewoon lelijk. Nederlanders zijn molens pas “mooi” gaan vinden, toen ze geen functie meer hadden en dreigden te verdwijnen.
Ik pleit ervoor molens te beschouwen als monumenten van geschiedenis en techniek. Als historische werktuigen willen we ze behouden. Daarom is het binnenwerk van een molen ook beschermd, mag het niet gesloopt worden voor een andere bestemming en zijn de instandhoudingskosten subsidiabel.
Tegelijkertijd moeten we niet alle molens gelijk stellen, maar juist criteria ontwikkelen waardoor we veel beter kunnen motiveren waarom een specifieke molen nu van waarde is. Denk daarbij aan representant van een belangrijke ontwikkeling (bv. droogmakerijen), representant van een bepaald type of functie. Maar ook de verschijningsvorm, bijzondere geschiedenis, historische relatie met de omgeving, documentaire waarde is van belang. En – hoe pijnlijk ook in sommige situaties –de mate van aantasting. Deze criteria moeten we mijns inziens verder uitwerken. Maar dan moet je het wel eerst eens zijn over je uitgangspunt. En dat is in mijn ogen de combinatie van geschiedenis en techniek.

Leo Endedijk
[ terug... ]Omhoog


Maak vrienden

vertalen

Openingstijden

  • Molen De Hoop is Garsthuizen is elke zaterdag open van 13.30 uur tot 17.30 uur

Opleiding

Molenhuis

  • Het Groninger Molenhuis is de koepelorganisatie voor molens in Groningen en het ondersteunt moleneigenaren bij het optimaal houden of maken van de conditie van de molens. Klik hier voor Molenhuis.nl

De Hollandsche Molen

  • De Hollandsche Molen maalt al meer dan 80 jaar om molens. Vereniging De Hollandsche Molen zet zich al sinds 1923 in voor het voortbestaan, malende en draaiende houden van de wind- en watermolens van Nederland. Molens zijn levende monumenten waar we zuinig op moeten zijn! Klik hier voor De Hollandsche Molen.nl

Moleneducatief

Molenarchief

  • In het molenarchief bevinden zich o.a. verzamelingen molenboeken, periodieken, foto's, dia's, ansichtkaarten, krantenknipsels, kaartmateriaal en heel veel digitaal verwerkte foto's en gegevens. Klik hier voor Molenarchief

Molentypen

  • Achtergrondinformatie over molens in Nederland Op deze site van een vrijwillig molenaar vindt u informatie over de in Nederland voorkomende molentypen en de plaats van molens in de ontwikkeling van Nederland. Scholieren vinden hier veel materiaal voor spreekbeurten en werkstukken. Klik hier voor Molentypen.nl

Molenpagina

Ambachtelijke Molenaars

  • Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde (AKG) Alle molens die u op deze site tegenkomt verkopen eigen op ambachtelijke wijze gemalen meel. De betreffende molenaars zijn aangesloten bij het Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde. Klik hier voor Molenaarsgilde.nl

www.kerkgarsthuizen.nl

www.groningerkerken.nl

  • De Stichting Oude Groninger Kerken stelt zich ten doel historische kerkgebouwen in de provincie Groningen in stand te houden. Klik hier voor info

De Diek'n

  • Boerderij De Diek'n een dijk van een plek! Een oud Groninger boerderij uit de 17e eeuw, verbouwd tot sfeervolle recreatie accomodatie. Klik hier voor info.

De Fram Woltersum

  • De houtzaag- koren- en pelmolen Fram te Woltersum is een unieke molem met een combinatie van drie functies: korenmolen, pelmolen en houtzaagmolen. Klik hier voor info

Zus en Zo Kunst

  • Op het dorpsplein van Westeremden vindt u naast giclees ook cadeaus voor huis en tuin, boeken, gedichtenbundels, kaarten en streekproducten. Klik hier voor info.

GarsthuizenStartenhuizen


Copyright 2002-2018